Cây Ngưu tất (Achyranthes bidentata) và các bài thuốc dân gian

73 / 100

Cây Ngưu Tất, hay còn được biết đến với tên khoa học là Achyranthes bidentata, là một loại thảo dược quen thuộc trong y học cổ truyền, đặc biệt là trong y học cổ truyền của Trung Quốc và cả Việt Nam. Cây Ngưu tất là một loại thảo mộc lâu năm, thuộc họ Amaranthaceae. Cây có nguồn gốc từ châu Á và được sử dụng rộng rãi trong y học truyền thống, đặc biệt là trong điều trị các bệnh về xương khớp và lưu thông máu.

  • Tên gọi khác: Cây chua me đất, Niú xī
  • Tên khoa học: Achyranthes bidentata Blume; Họ: Amaranthaceae
  • Tên tiếng Anh: Ox Knee
  • Tên tiếng Trung: 牛膝 (Niú xī)
Cây Ngưu tất và các bài thuốc dân gian
Cây Ngưu tất và các bài thuốc dân gian

1. Xuất Xứ và Phân Bố

Cây Ngưu Tất bắt nguồn từ Trung Quốc và được trồng rộng rãi ở các quốc gia Đông Á khác.

Ở Việt Nam, cây Ngưu tất mọc hoang và cũng được trồng ở nhiều nơi. Cây thường được tìm thấy ở các vùng núi, ven rừng, hoặc trong các khu vườn dược liệu. Cây ưa đất ẩm và cần đủ ánh sáng để phát triển tốt.

2. Đặc Điểm Hình Thái

  • Đặc điểm hình thái: Cây Ngưu tất có thân thẳng đứng, cao khoảng 30-100 cm. Lá mọc so le, hình bầu dục hoặc hình trái xoan, có cuống ngắn. Hoa màu tím nhạt hoặc trắng, mọc thành bông ở đỉnh cành. Quả là dạng nhỏ, hình bầu dục.
  • Bộ Phận Dùng Làm Thuốc:
    • Rễ: Phần rễ của Ngưu Tất là bộ phận chính được sử dụng trong y học. Rễ thường được thu hoạch, sấy khô và sau đó có thể được sử dụng trong các bài thuốc dưới dạng nguyên bản hoặc nghiền thành bột.
    • Các Phần Khác: Mặc dù ít phổ biến hơn, nhưng thân và lá của cây cũng có thể được sử dụng trong một số trường hợp.

3. Thành Phần

Thành Phần Hóa Học:

  • Saponin: Các hợp chất tự nhiên với tác dụng chống viêm và chống oxy hóa.
  • Ecdysterone: Một loại steroid thực vật có tác dụng kích thích tăng trưởng.
  • Alkaloid: Các hợp chất hóa học có thể tác động đến hệ thần kinh và hệ tuần hoàn.
  • Triterpenoid: Có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa.
  • Oleanolic Acid: Một axit hữu cơ có tác dụng chống viêm và bảo vệ gan.

Công Dụng của Từng Thành Phần:

  • Saponin: Tăng cường hệ miễn dịch, chống viêm, và chống oxy hóa. Có thể hỗ trợ trong việc điều trị các tình trạng viêm nhiễm.
  • Ecdysterone: Kích thích tăng trưởng, có thể hỗ trợ trong việc phục hồi chức năng cơ bắp và xương.
  • Alkaloid: Có tác dụng lên hệ thần kinh và hệ tuần hoàn, có thể giúp giảm đau và điều chỉnh huyết áp.
  • Triterpenoid: Chống viêm và chống oxy hóa, hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
  • Oleanolic Acid: Bảo vệ gan và có tác dụng chống viêm, hỗ trợ điều trị các bệnh liên quan đến gan.

4. Công Dụng

  • Theo đông y, y học cổ truyền, y học truyền thống: Cây Ngưu tất được sử dụng để điều trị đau nhức xương khớp, cải thiện lưu thông máu, và giảm sưng. Nó cũng được cho là có tác dụng bổ thận, cường gân cốt và được sử dụng trong điều trị các bệnh như đau lưng, chân tay tê mỏi, hoặc thậm chí là bất lực.
  • Theo y học hiện đại: Trong y học hiện đại, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng rễ cây Ngưu tất có tác dụng chống viêm và giảm đau. Nó cũng có thể hỗ trợ trong điều trị các bệnh liên quan đến suy giảm chức năng thận và cải thiện tuần hoàn máu. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc sử dụng các loại thảo dược này nên tuân thủ theo sự chỉ dẫn của chuyên gia y tế.

5. Bài Thuốc Dân Gian

Cây Ngưu tất (Achyranthes bidentata) là một loại thảo dược quý trong y học cổ truyền, được sử dụng để điều trị nhiều bệnh khác nhau. Dưới đây là 10 bài thuốc phổ biến sử dụng Ngưu tất:

1. Bài thuốc chữa đau lưng, nhức xương

  • Phối hợp thuốc: Ngưu tất (Achyranthes bidentata) 30g, Dây đau xương (Tinospora cordifolia) 20g.
  • Cách chế biến: Sắc với 600ml nước còn 300ml.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống 2 lần/ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho người bị suy thận.

2. Bài thuốc chữa viêm khớp

  • Phối hợp thuốc: Ngưu tất 20g, Quế chi (Cinnamomum cassia) 15g.
  • Cách chế biến: Sắc với 500ml nước đến khi còn 250ml.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống hàng ngày.
  • Lưu ý: Tránh dùng khi bụng đói.

3. Bài thuốc giảm đau nhức mắt cá chân

  • Phối hợp thuốc: Ngưu tất 25g, Tam Thất (Panax pseudoginseng) 20g.
  • Cách chế biến: Sắc với 500ml nước còn 250ml.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống 2 lần/ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho phụ nữ có thai.

4. Bài thuốc chữa viêm đường hô hấp

  • Phối hợp thuốc: Ngưu tất 20g, Hoàng cầm (Scutellaria baicalensis) 15g.
  • Cách chế biến: Sắc với 400ml nước đến khi còn 200ml.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống hàng ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho người có vấn đề về dạ dày.

5. Bài thuốc chống viêm, giảm sưng

  • Phối hợp thuốc: Ngưu tất 30g, Cỏ Sữa Lá Lớn (Euphorbia hirta) 20g.
  • Cách chế biến: Sắc với 600ml nước còn 300ml.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống hàng ngày.
  • Lưu ý: Tránh dùng khi bụng trống rỗng.

6. Bài thuốc chữa rối loạn kinh nguyệt

  • Phối hợp thuốc: Ngưu tất 20g, Ích mẫu (Leonurus japonicus) 15g.
  • Cách chế biến: Sắc với 500ml nước đến khi còn 250ml.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống trong chu kỳ kinh nguyệt.
  • Lưu ý: Không dùng cho phụ nữ mang thai.

7. Bài thuốc chữa chứng thiếu máu

  • Phối hợp thuốc: Ngưu tất 25g, Hoàng kỳ (Astragalus membranaceus) 20g.
  • Cách chế biến: Sắc với 500ml nước đến khi còn 250ml.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống 2 lần/ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho người huyết áp cao.

8. Bài thuốc chữa phù thũng

  • Phối hợp thuốc: Ngưu tất 30g, Rễ cỏ tranh (Imperata cylindrica) 20g.
  • Cách chế biến: Sắc với 600ml nước còn 300ml.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống hàng ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho người bị suy thận.

9. Bài thuốc tăng cường sức khỏe

  • Phối hợp thuốc: Ngưu tất 20g, Đẳng sâm (Codonopsis pilosula) 15g.
  • Cách chế biến: Sắc với 500ml nước đến khi còn 250ml.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống vào buổi sáng.
  • Lưu ý: Tránh dùng khi đói.

10. Bài thuốc hỗ trợ điều trị bệnh tim mạch

  • Phối hợp thuốc: Ngưu tất 25g, Táo gai (Crataegus pinnatifida) 20g.
  • Cách chế biến: Sắc với 500ml nước đến khi còn 250ml.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống hàng ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho người có vấn đề về huyết áp thấp.

6. Kết Luận

Cây Ngưu Tất không chỉ là một thảo dược quý trong y học cổ truyền với khả năng tăng cường sức khỏe xương khớp và kích thích lưu thông máu, mà còn được sử dụng rộng rãi trong các bài thuốc dân gian.

 

 

 

 

Chào các bạn thân mến,

Tôi rất vui mừng khi bạn ghé thăm Website của tôi, nơi tôi chia sẻ những kiến thức và kinh nghiệm về chăm sóc sức khỏe. Mục tiêu của tôi là mang đến những thông tin hữu ích, giúp bạn có thêm kiến thức để chăm sóc bản thân và gia đình mình một cách tốt nhất.

Nếu bạn thấy những bài viết của tôi hữu ích và muốn ủng hộ tôi, hãy để lại những bình luận tích cực hoặc chia sẻ bài viết với bạn bè và người thân của bạn. Điều này không chỉ giúp tôi có thêm động lực để viết nhiều bài viết chất lượng hơn nữa, mà còn giúp lan tỏa kiến thức sức khỏe đến nhiều người hơn.

Ngoài ra, nếu bạn cảm thấy muốn ủng hộ tôi hơn nữa, bạn có thể “mời tôi một tách cà phê” bằng cách quét mã QR-code dưới đây để thực hiện giao dịch qua ngân hàng. Mọi sự ủng hộ, dù nhỏ, đều là nguồn động viên lớn lao đối với tôi.

QR Code IDIVN.COM
QR Code IDIVN.COM

Cảm ơn bạn rất nhiều vì đã dành thời gian đọc và ủng hộ website của tôi. Hãy tiếp tục theo dõi để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích về sức khỏe và chăm sóc bản thân!

Trân trọng,

Bình luận của bạn