Cây Qua Lâu (Trichosanthes kirilowii): Kho Tàng Thảo Dược Cổ Truyền

74 / 100

Cây Qua Lâu, hay còn gọi là Trichosanthes kirilowii, là một loại thực vật thuộc họ bầu bí. Được biết đến nhiều nhất với các loại quả lớn, dài và có vỏ màu xanh lục, cây Qua Lâu không chỉ có giá trị văn hóa mà còn được sử dụng rộng rãi trong y học truyền thống Á Đông.

  • Tên gọi khác: Qua Lâu còn được gọi là Bí đao lâu, Mướp đắng leo.
  • Tên khoa học: Trichosanthes kirilowii Maxim hay Trichosanthes rosthomii Hams, thuộc họ Bí (Cucurbitaceae)
  • Tên tiếng Anh: Snake Gourd
  • Tên tiếng Trung: 栝楼 (Guā lóu)
Cây Qua Lâu: Kho Tàng Thảo Dược Cổ Truyền
Cây Qua Lâu: Kho Tàng Thảo Dược Cổ Truyền

1. Xuất Xứ và Phân Bố

Cây qua lâu có nguồn gốc từ Đông Nam Á và Ấn Độ, nơi nó được trồng và sử dụng rộng rãi trong y học truyền thống.

Tại Việt Nam, Cây Qua Lâu thường được trồng ở các khu vực miền Bắc và miền Trung. Cây ưa thích môi trường ẩm ướt, đất màu mỡ và có ánh nắng mặt trời. Nó thường được trồng trong các vườn nhà hoặc làm cây cảnh do hình dáng quả đặc trưng và khả năng leo trèo.

2. Đặc Điểm Hình Thái

  • Đặc điểm hình thái:
    • Thân cây: Cây leo, thân mềm, có thể phát triển dài nhiều mét.
    • Lá: Lá có hình tim, màu xanh đậm, thường mọc xen kẽ trên thân.
    • Hoa và Quả: Hoa màu trắng hoặc vàng nhạt, thường nở vào ban đêm. Quả dài, hình trụ hoặc hình dẹt, khi chín có màu xanh lục hoặc vàng.
  • Bộ phận dùng làm thuốc:
    • Quả: Đặc biệt là quả chưa chín của cây Qua Lâu, thường được sử dụng trong các bài thuốc.
    • Rễ: Rễ của cây cũng được sử dụng rộng rãi trong y học truyền thống.
    • Lá và hạt: Mặc dù không phổ biến như quả và rễ, nhưng lá và hạt cũng có thể được sử dụng trong một số trường hợp.

3. Thành Phần

Thành phần hóa học:

  • Triterpenoids: Bao gồm các acid như trichosanic acid và các dẫn xuất của nó, có tác dụng chống viêm và kháng khuẩn.
  • Saponins: Các hợp chất có khả năng hỗ trợ hệ miễn dịch và chống viêm.
  • Proteins và Peptides: Có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch và có thể có hoạt tính chống khối u.
  • Polysaccharides: Có lợi ích đối với hệ miễn dịch và có khả năng hỗ trợ trong việc điều trị ung thư.

Công dụng của từng thành phần:

  • Triterpenoids: Giúp giảm viêm, hỗ trợ trong việc điều trị nhiễm trùng và có thể có lợi trong điều trị một số bệnh da.
  • Saponins: Tăng cường sức đề kháng, chống viêm và có thể hỗ trợ trong việc điều trị một số vấn đề về hô hấp.
  • Proteins và Peptides: Tăng cường hệ miễn dịch, có thể hỗ trợ trong việc phòng chống và điều trị một số loại khối u.
  • Polysaccharides: Hỗ trợ hệ miễn dịch, có lợi ích trong việc điều trị ung thư và cải thiện sức khỏe tổng thể.

4. Công Dụng

  • Theo đông y, y học cổ truyền, y học truyền thống:
    • Quả Qua Lâu thường được sử dụng để giải nhiệt, giảm ho và làm dịu cổ họng.
    • Rễ cây được dùng trong điều trị các vấn đề về tiêu hóa, giảm đau và hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường.
    • Còn được dùng để hỗ trợ điều trị các bệnh về phổi và tim mạch.
  • Theo y học hiện đại:
    • Các nghiên cứu hiện đại đã tập trung vào khả năng chống viêm và chống ung thư của cucurbitacins trong cây Qua Lâu.
    • Đang được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường và các rối loạn tiêu hóa.
    • Tuy nhiên, cần thêm nghiên cứu để xác nhận hiệu quả và an toàn của cây trong y học hiện đại.

5. Bài Thuốc Dân Gian

Cây Qua Lâu (Trichosanthes kirilowii) là một loại thảo mộc được sử dụng trong Đông y để điều trị nhiều loại bệnh lý khác nhau. Dưới đây là 10 bài thuốc phổ biến sử dụng Cây Qua Lâu:

1. Bài Thuốc Trị Ho, Long Đờm

  • Công Dụng: Trị ho, long đờm, giảm viêm họng.
  • Phối Hợp Thuốc:
    • Qua Lâu (Trichosanthes kirilowii) – 10g
    • Bạc Hà (Mentha) – 5g
  • Cách Chế Biến: Sắc với 500ml nước cho đến khi còn 250ml.
  • Hướng Dẫn Sử Dụng: Uống 2 lần/ngày.
  • Lưu Ý: Không dùng cho phụ nữ có thai.

2. Bài Thuốc Giảm Đau Dạ Dày

  • Công Dụng: Giảm đau dạ dày, viêm loét dạ dày.
  • Phối Hợp Thuốc:
    • Qua Lâu – 15g
    • Đan Sâm (Salvia miltiorrhiza) – 10g
  • Cách Chế Biến: Sắc với 600ml nước cho đến khi còn 250ml.
  • Hướng Dẫn Sử Dụng: Uống trước bữa ăn.
  • Lưu Ý: Thận trọng với người có tiền sử bệnh dạ dày.

3. Bài Thuốc Làm Mát Gan, Thanh Nhiệt

  • Công Dụng: Làm mát gan, thanh nhiệt cơ thể.
  • Phối Hợp Thuốc:
    • Qua Lâu – 20g
    • Cà Gai Leo (Solanum procumbens) – 10g
  • Cách Chế Biến: Sắc với 700ml nước cho đến khi còn 250ml.
  • Hướng Dẫn Sử Dụng: Uống ngày 1 lần.
  • Lưu Ý: Không dùng cho người có vấn đề về gan mãn tính.

4. Bài Thuốc Trị Táo Bón

  • Công Dụng: Điều trị táo bón, cải thiện tiêu hóa.
  • Phối Hợp Thuốc:
  • Cách Chế Biến: Sắc với 500ml nước cho đến khi còn 250ml.
  • Hướng Dẫn Sử Dụng: Uống sau bữa ăn.
  • Lưu Ý: Thận trọng với người bị tiêu chảy.

5. Bài Thuốc Cải Thiện Chức Năng Gan

  • Công Dụng: Cải thiện chức năng gan, hỗ trợ điều trị viêm gan.
  • Phối Hợp Thuốc:
  • Cách Chế Biến: Sắc với 700ml nước cho đến khi còn 250ml.
  • Hướng Dẫn Sử Dụng: Uống ngày 1 lần.
  • Lưu Ý: Thận trọng với người suy gan.

6. Bài Thuốc Giảm Cảm Cúm

  • Công Dụng: Điều trị cảm cúm, giảm triệu chứng sốt và ho.
  • Phối Hợp Thuốc:
  • Cách Chế Biến: Sắc với 500ml nước cho đến khi còn 250ml.
  • Hướng Dẫn Sử Dụng: Uống nóng, 2 lần/ngày.
  • Lưu Ý: Không dùng cho trẻ em dưới 5 tuổi.

7. Bài Thuốc Trị Đau Nhức Xương Khớp

  • Công Dụng: Giảm đau nhức xương khớp.
  • Phối Hợp Thuốc:
  • Cách Chế Biến: Sắc với 700ml nước cho đến khi còn 250ml.
  • Hướng Dẫn Sử Dụng: Uống ngày 1 lần.
  • Lưu Ý: Không dùng cho người có bệnh lý xương khớp mãn tính.

8. Bài Thuốc Chống Viêm

  • Công Dụng: Điều trị viêm nhiễm, chống viêm.
  • Phối Hợp Thuốc:
  • Cách Chế Biến: Sắc với 500ml nước cho đến khi còn 250ml.
  • Hướng Dẫn Sử Dụng: Uống 2 lần/ngày.
  • Lưu Ý: Thận trọng khi sử dụng cho người có tiền sử dị ứng.

9. Bài Thuốc Giảm Stress, Mất Ngủ

  • Công Dụng: Giảm stress, cải thiện giấc ngủ.
  • Phối Hợp Thuốc:
    • Qua Lâu – 12g
    • Tâm Sen (Embryo Nelumbinis) – 10g
  • Cách Chế Biến: Ngâm trong nước nóng và sắc.
  • Hướng Dẫn Sử Dụng: Uống hàng ngày.
  • Lưu Ý: Tránh sử dụng lâu dài mà không có sự theo dõi của bác sĩ.

10. Bài Thuốc Tăng Cường Miễn Dịch

  • Công Dụng: Tăng cường hệ miễn dịch, phòng chống bệnh tật.
  • Phối Hợp Thuốc:
    • Qua Lâu – 20g
    • Linh Chi (Ganoderma lucidum) – 10g
  • Cách Chế Biến: Sắc với 700ml nước cho đến khi còn 250ml.
  • Hướng Dẫn Sử Dụng: Uống ngày 1 lần.
  • Lưu Ý: Không sử dụng liên tục quá 3 tháng.

6. Kết Luận

Cây qua lâu không chỉ là một loại thực phẩm bổ dưỡng mà còn là một thảo dược quý trong y học cổ truyền. Với nhiều công dụng đa dạng, cây qua lâu xứng đáng được coi là một bảo vật trong kho tàng thảo dược dân gian.

 

 

 

 

 

Chào các bạn thân mến,

Tôi rất vui mừng khi bạn ghé thăm Website của tôi, nơi tôi chia sẻ những kiến thức và kinh nghiệm về chăm sóc sức khỏe. Mục tiêu của tôi là mang đến những thông tin hữu ích, giúp bạn có thêm kiến thức để chăm sóc bản thân và gia đình mình một cách tốt nhất.

Nếu bạn thấy những bài viết của tôi hữu ích và muốn ủng hộ tôi, hãy để lại những bình luận tích cực hoặc chia sẻ bài viết với bạn bè và người thân của bạn. Điều này không chỉ giúp tôi có thêm động lực để viết nhiều bài viết chất lượng hơn nữa, mà còn giúp lan tỏa kiến thức sức khỏe đến nhiều người hơn.

Ngoài ra, nếu bạn cảm thấy muốn ủng hộ tôi hơn nữa, bạn có thể “mời tôi một tách cà phê” bằng cách quét mã QR-code dưới đây để thực hiện giao dịch qua ngân hàng. Mọi sự ủng hộ, dù nhỏ, đều là nguồn động viên lớn lao đối với tôi.

QR Code IDIVN.COM
QR Code IDIVN.COM

Cảm ơn bạn rất nhiều vì đã dành thời gian đọc và ủng hộ website của tôi. Hãy tiếp tục theo dõi để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích về sức khỏe và chăm sóc bản thân!

Trân trọng,

Bình luận của bạn