Cơm cháy (Sambucus nigra)

76 / 100

Cây Cơm cháy, hay còn gọi là Sambucus nigra, là một loại cây bụi hoặc cây nhỏ, nổi tiếng với các bông hoa màu trắng và quả màu đen khi chín. Cây này từ lâu đã được sử dụng trong y học truyền thống châu Âu.

  • Tên gọi khác: Cây Cơm cháy thường được biết đến với nhiều tên gọi khác nhau tùy theo vùng miền và ngôn ngữ.
  • Tên khoa học: Sambucus nigra.
  • Tên tiếng Anh: Elder, Elderberry.
  • Tên tiếng Trung: 接骨木 (Jiē gǔ mù).
Cơm cháy (Sambucus nigra)
Cơm cháy (Sambucus nigra)

1. Xuất Xứ và Phân Bố

Sambucus nigra chủ yếu phát triển ở châu Âu, Bắc Mỹ và một số khu vực khác có khí hậu ôn đới. Ở Việt Nam, cây này không phổ biến và ít được trồng, thường chỉ xuất hiện trong các vườn bách thảo hoặc như một phần của các bộ sưu tập thực vật.

2. Đặc Điểm Hình Thái

  • Đặc điểm hình thái:
    • Cây Cơm cháy cao từ 3-10 mét. Lá kép lông chim với 5-9 lá chét nhỏ. Hoa màu trắng, mọc thành cụm dạng ô. Quả cây khi chín có màu đen hoặc đỏ tối.
  • Các bộ phận của cây Cơm cháy được sử dụng trong y học gồm có:
    • Hoa: Hoa Cơm cháy (Sambucus nigra flowers).
    • Quả: Quả Cơm cháy (Sambucus nigra fruit).
    • : Lá Cơm cháy (Sambucus nigra leaves).

3. Thành Phần

Hoa Cơm cháy:

  • Flavonoids: Bao gồm isoquercitrin, quercetin, và anthocyanins. Chúng có tác dụng chống oxy hóa mạnh.
  • Tinh dầu: Gồm các terpenes và aldehydes, có tác dụng kháng viêm và giảm đau.

Quả Cơm cháy:

  • Anthocyanins: Chất này cung cấp màu sắc cho quả và có tác dụng chống oxy hóa.
  • Vitamin C: Giúp tăng cường hệ miễn dịch.
  • Axit amin: Cung cấp nguồn dưỡng chất thiết yếu.
  • Fiber: Tốt cho hệ tiêu hóa.

Lá Cơm cháy:

  • Cyanogenic glycosides: Có trong lá và có thể gây độc nếu sử dụng không đúng cách.
  • Flavonoids và Phenolic acids: Có tác dụng chống oxy hóa.

4. Công Dụng

  • Theo đông y, y học cổ truyền, y học truyền thống:
    • Được sử dụng để điều trị cảm lạnh, cảm cúm, viêm họng, và các vấn đề về hô hấp.
    • Hoa cây thường được dùng để làm trà hoặc siro. Quả cây được chế biến thành mứt hoặc siro.
  • Theo y học hiện đại:
    • Nghiên cứu chỉ ra rằng quả và hoa của Sambucus nigra có thể hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch.
    • Được sử dụng trong các sản phẩm như siro ho và bổ sung dinh dưỡng.

5. Bài Thuốc Dân Gian

Cây Cơm cháy (Sambucus nigra) – 10 Bài Thuốc Phổ Biến

1. Trị cảm lạnh

  • Phối Hợp Thuốc: Hoa Cơm cháy (10g), Gừng tươi (Zingiber officinale, 5g).
  • Cách chế biến: Đun sôi 10g hoa Cơm cháy và 5g gừng tươi với 500ml nước. Giữ lửa nhỏ và sắc cho đến khi nước còn khoảng 300ml. Lọc lấy nước để uống ấm.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống ấm 2 lần/ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho phụ nữ có thai.

2. Bài thuốc giảm ho

  • Phối Hợp Thuốc: Quả Cơm cháy (5g), lá Bạc hà (Mentha, 5g).
  • Cách chế biến: Nấu 5g quả Cơm cháy và 5g lá Bạc hà với 400ml nước. Đun cho đến khi nước còn khoảng 200ml, lọc và uống khi còn ấm.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống khi nước còn ấm.
  • Lưu ý: Tránh sử dụng cho trẻ em dưới 2 tuổi.

3. Trị viêm họng

  • Phối Hợp Thuốc: Hoa Cơm cháy (10g), Mật ong (5g).
  • Cách chế biến: Pha 10g hoa Cơm cháy với 5g mật ong trong nước sôi để làm trà. Khuấy đều để mật ong tan hoàn toàn.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống hàng ngày.
  • Lưu ý: Không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi.

4. Tăng cường miễn dịch

  • Phối Hợp Thuốc: Quả Cơm cháy (5g), Củ gừng (5g).
  • Cách chế biến: Đun sôi 5g quả Cơm cháy và 5g củ gừng với 500ml nước. Sắc đến khi còn 250ml, lọc lấy nước uống.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống mỗi ngày một lần.
  • Lưu ý: Không dùng cho người có tiền sử dị ứng với thành phần.

5. Bài thuốc chống oxy hóa

  • Phối Hợp Thuốc: Quả Cơm cháy (5g), Trà xanh (Camellia sinensis, 5g).
  • Cách chế biến: Ngâm 5g quả Cơm cháy và 5g trà xanh trong nước sôi để pha trà. Uống sau khi trà ngấm đủ.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống hàng ngày.
  • Lưu ý: Tránh dùng trà xanh vào buổi tối.

6. Bài thuốc giảm đau khớp

  • Phối Hợp Thuốc: Lá Cơm cháy (5g), Cây liễu (Salix alba, 5g).
  • Cách chế biến: Sắc 5g lá Cơm cháy và 5g cây liễu với 500ml nước cho đến khi còn 250ml. Lọc lấy nước để uống 2 lần/ngày.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống 2 lần/ngày.
  • Lưu ý: Thận trọng khi sử dụng cho người mắc bệnh dạ dày.

7. Bài thuốc làm dịu dạ dày

  • Phối Hợp Thuốc: Hoa Cơm cháy (5g), Cam Thảo (Glycyrrhiza glabra, 5g).
  • Cách chế biến: Pha trà từ 5g hoa Cơm cháy và 5g Cam Thảo với nước sôi. Uống sau khi trà ngấm đủ.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống hàng ngày sau bữa ăn.
  • Lưu ý: Không dùng quá 2 tuần liên tục.

8. Bài thuốc trị táo bón

  • Phối Hợp Thuốc: Quả Cơm cháy (5g), Hoa cúc (Chrysanthemum, 5g).
  • Cách chế biến: Sắc 5g quả Cơm cháy và 5g hoa cúc với 400ml nước cho đến khi còn 200ml. Lọc và uống mỗi buổi sáng.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống mỗi buổi sáng.
  • Lưu ý: Không dùng cho phụ nữ mang thai.

9. Bài thuốc điều trị viêm xoang

  • Phối Hợp Thuốc: Hoa Cơm cháy (5g), Lá bạc hà (5g).
  • Cách chế biến: Đun sôi 5g hoa Cơm cháy và 5g lá bạc hà trong nước. Hít hơi nước khi còn nóng 2 lần/ngày.
  • Hướng dẫn sử dụng: Hít hơi nước 2 lần/ngày.
  • Lưu ý: Không sử dụng nếu dị ứng với bạc hà.

10. Bài thuốc trị đau họng

  • Phối Hợp Thuốc: Hoa Cơm cháy (5g), Mật ong (5g), Chanh (Citrus limon, 5g).
  • Cách chế biến: Pha trà từ 5g hoa Cơm cháy, 5g mật ong, và nước cốt của 5g chanh. Uống ấm 3 lần/ngày.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống ấm 3 lần/ngày.
  • Lưu ý: Không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi.

6. Kết Luận

Cây Cơm cháy (Sambucus nigra) là một loại thảo dược quý, có nhiều công dụng trong cả y học truyền thống và hiện đại, đặc biệt trong việc hỗ trợ điều trị các bệnh về đường hô hấp. Tuy nhiên, việc sử dụng cần cẩn trọng, đặc biệt là với các bộ phận khác của cây ngoài hoa và quả, do có thể chứa các hợp chất độc hại.

 

 

Chào các bạn thân mến,

Tôi rất vui mừng khi bạn ghé thăm Website của tôi, nơi tôi chia sẻ những kiến thức và kinh nghiệm về chăm sóc sức khỏe. Mục tiêu của tôi là mang đến những thông tin hữu ích, giúp bạn có thêm kiến thức để chăm sóc bản thân và gia đình mình một cách tốt nhất.

Nếu bạn thấy những bài viết của tôi hữu ích và muốn ủng hộ tôi, hãy để lại những bình luận tích cực hoặc chia sẻ bài viết với bạn bè và người thân của bạn. Điều này không chỉ giúp tôi có thêm động lực để viết nhiều bài viết chất lượng hơn nữa, mà còn giúp lan tỏa kiến thức sức khỏe đến nhiều người hơn.

Ngoài ra, nếu bạn cảm thấy muốn ủng hộ tôi hơn nữa, bạn có thể “mời tôi một tách cà phê” bằng cách quét mã QR-code dưới đây để thực hiện giao dịch qua ngân hàng. Mọi sự ủng hộ, dù nhỏ, đều là nguồn động viên lớn lao đối với tôi.

QR Code IDIVN.COM
QR Code IDIVN.COM

Cảm ơn bạn rất nhiều vì đã dành thời gian đọc và ủng hộ website của tôi. Hãy tiếp tục theo dõi để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích về sức khỏe và chăm sóc bản thân!

Bình luận của bạn