Gừng (Zingiber officinale) – tác dụng và các bài thuốc dân gian

78 / 100

Sinh khương (Gừng), là một loại củ phổ biến trong ẩm thực và y học truyền thống. Nó được biết đến với hương vị nồng nàn, cay và ấm, thường được sử dụng để gia vị hoặc làm thuốc. Gừng không chỉ phổ biến trong các bữa ăn hàng ngày mà còn được dùng trong các bài thuốc truyền thống để điều trị nhiều loại bệnh.

  • Tên theo từng vùng miền: Sinh khương, Gừng, Gừng tươi, Gừng khô,…
  • Tên khoa học: Zingiber officinale
  • Tên tiếng Anh: Ginger
  • Tên tiếng Trung: 姜 (Jiāng)
Cây gừng
Cây gừng

1. Xuất xứ và phân bố:

Sinh khương (Gừng) có nguồn gốc từ khu vực Đông Nam Á, hiện nay được trồng rộng rãi khắp nơi trên thế giới, đặc biệt ở các khu vực có khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Tại Việt Nam, gừng được trồng rộng rãi khắp các vùng từ Bắc vào Nam. Nó ưa khí hậu nhiệt đới ẩm và đất giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt. Gừng thường được trồng trong vườn nhà hoặc tại các trang trại nông nghiệp.

2. Đặc điểm hình thái:

  • Đặc Điểm Hình Thái: Gừng là loại thực vật lâu năm với lá xanh dài và hẹp, mọc thẳng đứng. Củ gừng nằm dưới đất, có hình dạng phức tạp với nhiều nhánh.
  • Bộ phận dùng làm thuốc:
    • Rễ củ gừng: Phần được sử dụng phổ biến nhất của gừng là rễ củ. Đây là phần dưới đất của cây gừng, thường được gọi là “gừng tươi” khi nó còn ẩm và “gừng khô” sau khi đã được sấy khô.
    • Tinh dầu gừng: Được chiết xuất từ rễ củ, tinh dầu gừng chứa nhiều hợp chất hoạt tính có lợi cho sức khỏe.

3. Thành phần:

Thành phần hóa học:

  • Gingerol: Là hợp chất chính trong gừng tươi, gingerol có đặc tính kháng viêm và chống oxy hóa mạnh.
  • Shogaol: Hợp chất này hình thành khi gừng được sấy khô hoặc nấu chín, có đặc tính chống viêm và giảm đau tương tự như gingerol.
  • Zingiberene và bisabolene: Đây là các terpene chính trong tinh dầu gừng, góp phần vào mùi thơm đặc trưng của gừng.
  • Vitamin và khoáng chất: Gừng chứa một lượng nhỏ vitamin B6, vitamin C và các khoáng chất như magiê, kali, sắt và kẽm.

Công dụng của từng thành phần:

  • Gingerol: Giúp giảm viêm, giảm đau, hỗ trợ tiêu hóa, giảm buồn nôn và nôn mửa, cũng như có thể giúp hạ huyết áp và kiểm soát lượng đường trong máu.
  • Shogaol: Tương tự như gingerol với hiệu quả giảm viêm và giảm đau; đặc biệt hiệu quả trong việc giảm buồn nôn và nôn mửa, đặc biệt là do hóa trị liệu.
  • Zingiberene và bisabolene: Có vai trò chủ yếu trong việc cung cấp mùi thơm cho gừng, nhưng cũng có thể góp phần vào các đặc tính kháng viêm.
  • Vitamin và khoáng chất: Dù chỉ có ở lượng nhỏ, những dưỡng chất này đóng góp vào sức khỏe tổng thể, bao gồm cải thiện hệ miễn dịch, sức khỏe xương và cơ bắp.

4. Công dụng:

  • Theo Đông Y, Y Học Cổ Truyền, Y Học Truyền Thống:
    • Gừng được sử dụng để giảm ho, chống cảm lạnh, kích thích tiêu hóa và giảm buồn nôn.
    • Có tác dụng làm ấm cơ thể, giảm đau và chữa trị các vấn đề liên quan đến dạ dày.
  • Theo Y Học Hiện Đại:
    • Chống Viêm và Giảm Đau: Gingerol có tác dụng chống viêm, giúp giảm đau nhức và viêm khớp.
    • Giảm Buồn Nôn và Kích Thích Tiêu Hóa: Gừng được sử dụng để giảm buồn nôn, bao gồm cả buồn nôn do say tàu xe và trong thai kỳ.
    • Tăng Cường Hệ Miễn Dịch: Có tác dụng tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

5. Bài thuốc dân gian:

Gừng (Zingiber officinale) là một loại thảo mộc được sử dụng rộng rãi trong y học cổ truyền với nhiều công dụng khác nhau. Dưới đây là 10 bài thuốc phổ biến sử dụng gừng:

1. Bài thuốc chữa cảm lạnh

  • Phối hợp thuốc: Gừng tươi 10g, Mật ong 15ml.
  • Cách chế biến: Rửa sạch gừng, thái thành lát mỏng. Ngâm gừng với mật ong trong một bát nhỏ, để trong khoảng 30 phút cho gừng thấm mật ong.
  • Hướng dẫn sử dụng: Ngậm hoặc uống nước gừng.
  • Lưu ý: Không dùng cho người bị nóng trong, huyết áp cao.

2. Bài thuốc giảm đau bụng kinh

  • Phối hợp thuốc: Gừng tươi 10g, Quế chi (Cinnamomum cassia) 5g.
  • Cách chế biến: Rửa sạch gừng và quế chi, thái nhỏ hoặc giã nát. Sắc với 500ml nước cho đến khi còn khoảng 300ml.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống khi cảm thấy đau.
  • Lưu ý: Không dùng cho phụ nữ mang thai.

3. Bài thuốc giảm ho, long đờm

  • Phối hợp thuốc: Gừng tươi 10g, Hành hoa (Allium fistulosum) 10g.
  • Cách chế biến: Rửa sạch gừng và hành hoa, cắt nhỏ. Sắc chúng với 500ml nước cho đến khi còn lại khoảng 300ml.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống 2-3 lần/ngày.
  • Lưu ý: Tránh dùng cho người có vấn đề về dạ dày.

4. Bài thuốc chống buồn nôn, nôn mửa

  • Phối hợp thuốc: Gừng tươi 10g.
  • Cách chế biến: Rửa sạch gừng, thái lát mỏng hoặc giã nát. Ngâm trong nước nóng khoảng 10 phút hoặc sắc như trên.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống khi cần.
  • Lưu ý: Hạn chế sử dụng cho người có vấn đề về mật.

5. Bài thuốc kích thích tiêu hóa

  • Phối hợp thuốc: Gừng tươi 10g, Cam thảo (Glycyrrhiza glabra) 5g.
  • Cách chế biến: Gừng và cam thảo được rửa sạch, giã nát hoặc cắt nhỏ. Ngâm hoặc sắc với 500ml nước cho đến khi còn lại 300ml.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống trước bữa ăn.
  • Lưu ý: Không dùng cho người bị viêm loét dạ dày.

6. Bài thuốc giảm đau khớp

  • Phối hợp thuốc: Gừng tươi 10g, Lá lốt (Piper lolot) 10g.
  • Cách chế biến: Rửa sạch và cắt nhỏ gừng và lá lốt. Sắc với 500ml nước cho đến khi còn 300ml. Có thể sử dụng nước này để đắp ngoài sau khi đã nguội bớt.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống hoặc đắp lên vùng đau.
  • Lưu ý: Tránh đắp trực tiếp trên da nhạy cảm.

7. Bài thuốc chống lão hóa

  • Phối hợp thuốc: Gừng tươi 10g, Nước cốt chanh 5ml.
  • Cách chế biến: Rửa sạch và thái lát gừng, sau đó pha với nước nóng và thêm nước cốt chanh.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống hàng ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho người có tiền sử dị ứng với chanh.

8. Bài thuốc tăng cường sức khỏe

  • Phối hợp thuốc: Gừng tươi 10g, Nhân sâm (Panax ginseng) 5g.
  • Cách chế biến: Rửa sạch gừng và nhân sâm, cắt nhỏ hoặc giã nát. Sắc với 500ml nước cho đến khi còn lại khoảng 300ml.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống vào buổi sáng.
  • Lưu ý: Không dùng cho người huyết áp cao.

9. Bài thuốc giảm cân

  • Phối hợp thuốc: Gừng tươi 10g, Trà xanh (Camellia sinensis) 5g.
  • Cách chế biến: Rửa sạch và thái lát gừng, sau đó pha trà với trà xanh và gừng trong nước nóng.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống hàng ngày.
  • Lưu ý: Không dùng quá liều có thể gây mất ngủ.

10. Bài thuốc chữa viêm xoang

  • Phối hợp thuốc: Gừng tươi 10g, Hành tây (Allium cepa) 10g.
  • Cách chế biến: Rửa sạch gừng và hành tây, thái nhỏ hoặc giã nát. Sắc với 500ml nước cho đến khi còn khoảng 300ml.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống 2 lần/ngày.
  • Lưu ý: Không dùng cho người bị huyết áp thấp.

6. Kết luận:

Sinh khương (Gừng) không chỉ là một loại gia vị gia truyền mà còn là một “kho tàng” của sức khỏe. Với các công dụng tuyệt vời, gừng xứng đáng là một phần không thể thiếu trong chế độ ăn uống hàng ngày cũng như trong tủ thuốc gia đình của bạn.

 

 

 

 

 

Chào các bạn thân mến,

Tôi rất vui mừng khi bạn ghé thăm Website của tôi, nơi tôi chia sẻ những kiến thức và kinh nghiệm về chăm sóc sức khỏe. Mục tiêu của tôi là mang đến những thông tin hữu ích, giúp bạn có thêm kiến thức để chăm sóc bản thân và gia đình mình một cách tốt nhất.

Nếu bạn thấy những bài viết của tôi hữu ích và muốn ủng hộ tôi, hãy để lại những bình luận tích cực hoặc chia sẻ bài viết với bạn bè và người thân của bạn. Điều này không chỉ giúp tôi có thêm động lực để viết nhiều bài viết chất lượng hơn nữa, mà còn giúp lan tỏa kiến thức sức khỏe đến nhiều người hơn.

Ngoài ra, nếu bạn cảm thấy muốn ủng hộ tôi hơn nữa, bạn có thể “mời tôi một tách cà phê” bằng cách quét mã QR-code dưới đây để thực hiện giao dịch qua ngân hàng. Mọi sự ủng hộ, dù nhỏ, đều là nguồn động viên lớn lao đối với tôi.

QR Code IDIVN.COM
QR Code IDIVN.COM

Cảm ơn bạn rất nhiều vì đã dành thời gian đọc và ủng hộ website của tôi. Hãy tiếp tục theo dõi để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích về sức khỏe và chăm sóc bản thân!

Trân trọng,

Bình luận của bạn