Thảo Dược: Cây Mộc Qua (Chaenomeles lagenaria (Lois.))

74 / 100

Cây Mộc Qua còn được biết đến với tên khoa học là Chaenomeles lagenaria (Lois.), là một loại cây thân gỗ nhỏ, thuộc họ Hoa hồng (Rosaceae), và nổi tiếng với những quả có giá trị dược liệu. Mộc Qua là một loại cây bụi hoặc cây nhỏ, có thể cao tới 2-3 mét. Nó được biết đến nhiều nhất với những quả lớn, có vỏ cứng, thường được sử dụng trong y học truyền thống. Quả Mộc Qua có mùi thơm đặc trưng và vị chua, đôi khi được sử dụng trong ẩm thực.

  • Tên gọi khác: Mộc miết tử, Quả mộc miết tử.
  • Tên khoa học: Chaenomeles lagenaria (Lois.) Koidz. họ Hoa hồng (Rosaceae)
  • Tên tiếng Anh: Flowering Quince, Japanese Quince.
  • Tên tiếng Trung: 木瓜 (Mùguā).
Thảo Dược: Cây Mộc Qua
Thảo Dược: Cây Mộc Qua

1. Xuất Xứ và Phân Bố

Cây mộc qua có nguồn gốc từ Đông Á, đặc biệt là Nhật Bản và Trung Quốc. Nó được trồng rộng rãi ở các khu vực có khí hậu ôn đới.

Tại Việt Nam: Cây Mộc Qua thường được trồng ở các vùng có khí hậu mát mẻ như miền núi phía Bắc Việt Nam. Cây có khả năng thích nghi tốt với điều kiện đất đai màu mỡ và cần đủ ánh sáng mặt trời.

2. Đặc Điểm Hình Thái

  • Đặc điểm hình thái: Cây có thân gỗ cứng, lá màu xanh đậm, hình bầu dục hoặc hình trái xoan. Hoa màu trắng hoặc hồng nhạt, thường nở vào mùa xuân. Quả Mộc Qua to, màu xanh hoặc vàng, vỏ cứng và thịt quả chứa nhiều hạt.
  • Bộ phận dùng làm thuốc:
    • Quả Mộc Qua: Là bộ phận chính được sử dụng trong y học. Quả có thể được dùng khi còn xanh hoặc khi đã chín.
    • Rễ và Lá: Trong một số trường hợp, rễ và lá của cây cũng được sử dụng cho các mục đích y học.

3. Thành Phần

Thành phần hóa học:

  • Quả Mộc Qua:
    • Acid Organic: Như acid malic và acid citric.
    • Vitamin C: Một chất chống ôxy hóa mạnh.
    • Pectin: Một loại chất xơ.
    • Polyphenol: Bao gồm catechin và epicatechin.
    • Flavonoid: Các hợp chất có tác dụng chống ôxy hóa.
  • Rễ và Lá:
    • Thành phần hóa học cụ thể trong rễ và lá không được mô tả rõ ràng trong các tài liệu khoa học phổ biến.

Công dụng của từng thành phần:

  • Acid Organic trong Quả Mộc Qua: Có tác dụng giúp tiêu hóa và cải thiện sự cân bằng acid trong cơ thể.
  • Vitamin C: Giúp tăng cường hệ miễn dịch, chống ôxy hóa, và hỗ trợ sức khỏe của da.
  • Pectin: Hỗ trợ hệ tiêu hóa và có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu.
  • Polyphenol và Flavonoid: Cung cấp các lợi ích chống ôxy hóa, có thể giúp giảm viêm và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

4. Công Dụng

  • Theo đông y, y học cổ truyền, y học truyền thống: Trong y học cổ truyền, quả Mộc Qua thường được sử dụng để hỗ trợ tiêu hóa, điều trị táo bón, giảm viêm và cải thiện sức khỏe tổng thể. Nó cũng được cho là có khả năng hỗ trợ điều trị các bệnh về gan và thận.
  • Theo y học hiện đại: Nghiên cứu hiện đại đã cho thấy Mộc Qua có tác dụng chống viêm, chống oxy hóa và hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, cần thêm nghiên cứu để xác định rõ ràng hơn các tác dụng này.

5. Bài Thuốc Dân Gian

Cây Mộc Qua (Chaenomeles lagenaria (Loisel.)) là một loại thảo mộc có nhiều công dụng trong Đông y. Dưới đây là 10 bài thuốc phổ biến sử dụng Mộc Qua:

1. Bài thuốc trị ho, viêm phế quản

  • Phối hợp thuốc: Mộc Qua (20g), Bách Bộ (Stemona sessilifolia, 15g), Cam Thảo (Glycyrrhiza glabra, 10g).
  • Cách chế biến: Đun sôi Mộc Qua, Bách Bộ và Cam Thảo trong 500ml nước. Giữ lửa nhỏ cho tới khi còn khoảng 300ml nước. Lọc bỏ bã, lấy nước thuốc.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống ngày 2-3 lần.
  • Lưu ý: Không dùng cho người có tiền sử bệnh dạ dày.

2. Bài thuốc giảm đau dạ dày

  • Phối hợp thuốc: Mộc Qua (15g), Đại Hoàng (Rheum palmatum, 10g), Bạch Thược (Paeonia lactiflora, 15g).
  • Cách chế biến: Cho Mộc Qua, Đại Hoàng và Bạch Thược vào 500ml nước, đun sôi. Giảm lửa, đun cho đến khi còn khoảng một nửa. Lọc và uống nước thuốc.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống trước bữa ăn.
  • Lưu ý: Không dùng cho phụ nữ có thai.

3. Bài thuốc trị viêm gan, gan nhiễm mỡ

  • Phối hợp thuốc: Mộc Qua (20g), Bồ Công Anh (Taraxacum officinale, 20g), Cà Gai Leo (Solanum procumbens, 15g).
  • Cách chế biến: Sắc Mộc Qua, Bồ Công Anh và Cà Gai Leo với 600ml nước. Đun nhỏ lửa cho đến khi còn 300ml, lọc và chia làm 3 phần uống trong ngày.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống ngày 1 lần.
  • Lưu ý: Không dùng cho người mắc bệnh gan cấp tính.

4. Bài thuốc điều trị táo bón

  • Phối hợp thuốc: Mộc Qua (15g), Đại Hoàng (Rheum palmatum, 10g), Mạch Môn (Ophiopogon japonicus, 10g).
  • Cách chế biến: Sắc Mộc Qua, Đại Hoàng và Mạch Môn trong 500ml nước. Đun cho tới khi nước còn một nửa, lọc lấy nước để uống trước khi đi ngủ.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống trước khi đi ngủ.
  • Lưu ý: Không dùng cho trẻ em và người già.

5. Bài thuốc trị viêm họng, viêm amiđan

  • Phối hợp thuốc: Mộc Qua (20g), Lá Hẹ (20g), Kinh Giới (Elsholtzia ciliata, 15g).
  • Cách chế biến: Đun sôi Mộc Qua, Lá Hẹ và Kinh Giới trong 500ml nước. Khi còn khoảng 300ml, lọc và để nguội để sử dụng gargar.
  • Hướng dẫn sử dụng: Gargar hàng ngày 2-3 lần.
  • Lưu ý: Không nuốt nước thuốc.

6. Bài thuốc trị chứng khó tiêu

  • Phối hợp thuốc: Mộc Qua (20g), Sa Sâm (Adenophora stricta, 15g), Bạch Truật (Atractylodes macrocephala, 15g).
  • Cách chế biến: Sắc Mộc Qua, Sa Sâm và Bạch Truật với 600ml nước. Đun nhỏ lửa cho đến khi còn lại 300ml, chia làm 2-3 phần uống sau các bữa ăn.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống sau bữa ăn.
  • Lưu ý: Không sử dụng cho người có vấn đề về ruột non.

7. Bài thuốc giảm đau răng

  • Phối hợp thuốc: Mộc Qua (15g), Hương Phụ (Cyperi rhizoma, 10g), Cỏ Mực (Herba Ecliptae, 10g).
  • Cách chế biến: Đun Mộc Qua, Hương Phụ và Cỏ Mực với 500ml nước. Đun đến khi còn khoảng 250ml, lọc và để nguội để ngậm.
  • Hướng dẫn sử dụng: Ngậm 2-3 lần/ngày.
  • Lưu ý: Không dùng thuốc này cho trẻ nhỏ.

8. Bài thuốc trị bệnh tiểu đường

  • Phối hợp thuốc: Mộc Qua (20g), Tía Tô (Perilla frutescens, 15g), Đậu Xanh (Vigna radiata, 15g).
  • Cách chế biến: Sắc Mộc Qua, Tía Tô và Đậu Xanh trong 600ml nước. Đun cho đến khi còn lại 300ml, lọc và uống hàng ngày.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống ngày 1 lần.
  • Lưu ý: Cần kiểm tra đường huyết định kỳ.

9. Bài thuốc trị viêm loét dạ dày, tá tràng

  • Phối hợp thuốc: Mộc Qua (15g), Bạch Linh (Poria cocos, 10g), Hoài Sơn (Rhizoma Dioscoreae, 15g).
  • Cách chế biến: Sắc Mộc Qua, Bạch Linh và Hoài Sơn trong 600ml nước. Đun nhỏ lửa cho tới khi còn khoảng 300ml. Lọc và uống nước thuốc trước bữa ăn 30 phút.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống trước bữa ăn 30 phút.
  • Lưu ý: Không dùng cho người có vấn đề về huyết áp thấp.

10. Bài thuốc giảm căng thẳng, mệt mỏi

  • Phối hợp thuốc: Mộc Qua (20g), Trần Bì (Pericarpium Citri Reticulatae, 15g), Đảng Sâm (Codonopsis pilosula, 15g).
  • Cách chế biến: Đun Mộc Qua, Trần Bì và Đảng Sâm trong 500ml nước. Khi còn khoảng một nửa, lọc và uống nước thuốc 1-2 lần/ngày.
  • Hướng dẫn sử dụng: Uống ngày 1-2 lần.
  • Lưu ý: Không dùng khi có vấn đề về tim mạch.

6. Kết Luận

Cây mộc qua không chỉ là một loại cây cảnh đẹp mắt mà còn là một thảo dược có giá trị trong việc chăm sóc sức khỏe, đặc biệt trong việc hỗ trợ điều trị các bệnh về đường hô hấp.

 

 

Chào các bạn thân mến,

Tôi rất vui mừng khi bạn ghé thăm Website của tôi, nơi tôi chia sẻ những kiến thức và kinh nghiệm về chăm sóc sức khỏe. Mục tiêu của tôi là mang đến những thông tin hữu ích, giúp bạn có thêm kiến thức để chăm sóc bản thân và gia đình mình một cách tốt nhất.

Nếu bạn thấy những bài viết của tôi hữu ích và muốn ủng hộ tôi, hãy để lại những bình luận tích cực hoặc chia sẻ bài viết với bạn bè và người thân của bạn. Điều này không chỉ giúp tôi có thêm động lực để viết nhiều bài viết chất lượng hơn nữa, mà còn giúp lan tỏa kiến thức sức khỏe đến nhiều người hơn.

Ngoài ra, nếu bạn cảm thấy muốn ủng hộ tôi hơn nữa, bạn có thể “mời tôi một tách cà phê” bằng cách quét mã QR-code dưới đây để thực hiện giao dịch qua ngân hàng. Mọi sự ủng hộ, dù nhỏ, đều là nguồn động viên lớn lao đối với tôi.

QR Code IDIVN.COM
QR Code IDIVN.COM

Cảm ơn bạn rất nhiều vì đã dành thời gian đọc và ủng hộ website của tôi. Hãy tiếp tục theo dõi để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích về sức khỏe và chăm sóc bản thân!

Trân trọng,

Bình luận của bạn